Genel

Makale Nasıl Yazılır?

Uzaktan eğitim dolayısıyla lisans öğrencilerine verilen makale ödevlerinin arttığı ve daha önce makale ödevi yapmayan öğrencilerin ne yapmaları gerektiği konusunda çekinceleri olduğunu gözlemledim. Bu yazıda kendilerinden isteneni ve nasıl yapacaklarını kısa ve öz bir şekilde açıklamaya çalışacağım. Makale Türü: Derleme Makale veya (Literatür) Tarama Makalesi Öncelikle istenilen makale türü konusunda kafa karışıklığı yaşanabiliyor çünkü lisans öğrencilerinden istenen “Derleme Makale” ya da diğer adıyla “(Literatür) Tarama Makalesi”, literatür taraması da özünde bir araştırma süreci olduğundan “Araştırma Makalesi” ile karıştırılıyor. Araştırma makalesi literatür taramasının yanı sıra teorik çerçeve üzerine temellendirilen bir araştırma yönteminin uygulandığı, analizlerden elde edilen bulguların açıklandığı bir makale türüdür. Sizlerden istenen ise yeterli sayıda bilimsel makaleyi taramanız, konunuz hakkındaki değerlendirmelerinizi (statement) de belirterek özetlemeniz, taradığınız makalelerdeki bulguları karşılaştırarak yorumlamanızdır. İngilizcesi “Review Article” olan bu makale türünde yorumlarınızda taradığınız makalelerin sonuçlarını sentezleyebilir, literatürdeki tartışmalı yerlere dikkat çekebilir, alanda gördüğünüz güçlü yönleri ve eksiklikleri belirtebilir, bu eksikliklerden yola çıkarak geleceğe dair öneriler verebilirsiniz. ADIM 1: Doğru Kaynakları Taramak Çalışmanızda konunuz ile ilişkili ve önemli makalelerin seçilip incelenmesi gerekmektedir. Sıkça karşılaşılan bir eksiklik, konunun tam adıyla arama yapılması sonucunda konuyla ilişkili yeterli sayıda kaynak bulunamamasıdır. Bu aramanın ardından yapılması gereken konunun anahtar kelimelere ayrılarak bu anahtar kelimelerin ayrı ayrı taranmasıdır. Çalışmanızın anahtar kelimeleriyle yapacağınız aramalarda karşınıza çok fazla kaynak çıkacağından indirmeden önce başlıkları ve alıntılanma sayısını dikkate alabilir, sonraki elemeyi öz kısımları okuyarak yapabilirsiniz. Elinizde hala ihtiyacınızdan fazla makale varsa bir diğer eleme yöntemi olarak ctrl+F ile anahtar kelimenizi aratıp geçtiği cümle ya da paragrafları hızlıca kontrol edip işinize yarayıp yaramayacağına karar verebilirsiniz. İndirme işlemini arama yaptığınız anahtar kelimenin adı ile oluşturduğunuz bir klasöre yapmanız yazım esnasında oluşabilecek karışıklıkları önleyecektir. Genel bir arama yaparak geçmişten günümüze alanda en fazla alıntılanan temel çalışmalardan konuyu öğrenebilir,Tarih aralıklı bir arama yaparak (örneğin 2016’dan beri) son yıllardaki çalışmalar arasından en fazla alıntılanan çalışmaları değerlendirebilirsiniz. Üniversite kütüphanesine kampüs dışından erişim için internet tarayıcınızda gerekli değişiklikleri yapmadıysanız bunun nasıl yapılacağı her üniversite kütüphanesinin kendi internet adresinde açıklanmaktadır. ADIM 2: Doğru Şekilde Yazmak Yazınızın başında konunuzu açıklamalı ve neden önemli olduğunu belirtmelisiniz. Eğer internetten eriştiğiniz bir tanım verecekseniz Wikipedia yerine Cambridge Dictionary ya da Türk Dil Kurumu sözlükleri gibi resmi kuruluşların tanımlarını tercih edebilirsiniz.Konunun önemini belirtirken araştırma şirketlerinin ya da kamu kuruluşlarının yayınladığı raporlardan faydalanabilirsiniz. Devamında geçmişten günümüze en temel çalışmalardan yola çıkarak konuyu özetledikten sonra son yıllardaki çalışmaların hangi yöne doğru seyrettiğini, özgün yanları, katkıları, eksiklikleri ile değerlendirme ve yorumlarınızla birlikte belirtebilirsiniz. Bu yazıyı yazarken bir ödeviniz olduğuna göre araştırma konunuz olduğunu varsaydım ve yazıyı uzatmamak için: Araştırma konusu belirlemekten, Kütüphane erişimi...

QTranslate nedir? Nasıl Kullanılır?

QTranslate, Windows işletim sistemli bilgisayarınıza kurabileceğiniz, çok az yer kaplayan, internet bağlantısı üzerinden istediğiniz çeviri sitesiyle ve sözlüklerle etkileşim kurarak çeviri gerçekleştiren bir uygulamadır. Office programları (Word, Excel, Powerpoint vb.) ve PDF gibi formatlar üzerinde sorunsuz olarak çalışan bu uygulamayı özel kılan çeviri işleminde kullanıcıya kolaylık ve sürat sağlamasıdır. Seçtiğiniz metni sadece ctrl+Q tuşlayarak çevirebileceğiniz gibi bu işlemi istediğiniz herhangi bir tuşla ya da fare komutuyla da değiştirebilirsiniz. Kısaca uygulama sadece tek tuş ya da tek tık ile çeviri yapar. Ayrıca ayarlarında arayüz için Türkçe seçeneği de mevcut olan uygulama çevrilen metni sesli dinletme, kopyalama, doğrudan çevrilmiş halini yapıştırma gibi özellikleri çeviri ekranındaki kısayollarda sağlamaktadır. Yukarıdaki paragrafı Word üzerinde seçip ctrl+Q tuşladığımda gelen çeviri programının ekran görüntüsünü aşağıya ekledim. Çeviri sitesi seçilebildiği gibi yazı tipi ve boyutu da ayarlanabiliyor bu örnekte site Yandex, yazı karakteri Times New Roman-11: Aşağıdaki kullanıcı deneyimi QTranslate kullanımından önce ve sonra arasındaki farkı açıklıyor: İşim gereği sürekli PDF’den okuma yapıyorum. Bu programı keşfedene kadar sürekli arka planda tureng ve Google Translate açık, Shift+Tab kombinasyonu ile bilmediğim yabancı kelimeleri tercüme etmem gerekiyordu. Bu program ile çevirisini istediğim kelimeyi seçmem ve alttaki gri yuvarlağa tıklamam yeterli. (…) Hiç abartmıyorum, bu program sayesinde yabancı metinleri okuma hızım rahat 2 katına çıkmıştır. En güzel taraflarından biri de kullanmak istemediğim zaman görev çubuğundan tek tıkla kapatabilmem. Yorumda bahsedilen seçili kelimenin ya da cümlenin altındaki çıkan “gri yuvarlak” kullanıcının QTranslate’i ctrl+Q ile değil, fare ile kullandığını gösteriyor ve yine yorumda belirttiği üzere bu özellik görev çubuğu üzerindeki (tarih-saatin solundaki) uygulama ikonundan aktif ediliyor. Benim uygulamada en sevdiğim özellik ise satır-satır çeviriye (bazı PDF’lerde satır başları cümle başı olarak algılandığından yanlış çeviri yapılıyordu) çözüm bulmuş olmaları. Bu özelliği aktif etmek için: Seçenekler-> Gelişmiş-> Remove Link Brakes’i işaretlemeniz gerekiyor. Uygulamanın kullanımı aşırı basit ve kısa sürede alışıyorsunuz. İndirme linki burada, bir deneyin derim. Beğenirseniz arkadaşlarınıza tavsiye etmekten, açıklama yapmak yorucu gelirse de bu yazıyı paylaşmaktan çekinmeyin. Herkese çalışmalarında başarılar… ...

“Nedir” Blog Yazısı Taslağı

“Yeni Başlayanlar için “Blog”: Blog Nasıl Açılır, Blog Nasıl Yazılır?” başlıklı yazıda en çok aranan blog türlerinde için Hubspot’un yayınladığı taslakları paylaşacağımı belirtmiştim. “Nasıl yapılır” Blog Yazısı Taslağı ve Liste Blog Yazısı Taslağı'nın ardından sıra "nedir" yazılarında. Başlıyoruz:  Kendinizi ne sıklıkta Google'a … nedir yazarken buluyorsunuz? Bazen kullanıcıların bir soruya hızlı bir şekilde cevap bulmaları gerekir. Nedir başlıklı blog yazıları* bu soruyu yanıtlamanız için bir fırsattır. *Bu blog yazısı taslağı “… ne zaman”, “… kimdir” veya “neden …” ve benzer başlıklı yazılar için de geçerlidir. Başlık “Nedir” ile biten başlığınız 60 karakterden (harf-sayı-sembol vb.) daha uzun olmamalı. Giriş – Tanım ve Önem 100 kelimelik kısa bir girişte bahsettiğiniz konunun önemini ve kimler için geçerli olduğunu belirtmelisiniz. -Örneğin, bu yazıda, X’in ne olduğunu, neden önemli olduğunu ve genellikle kimler tarafından hangi amaçla kullanıldığını açıklayacağız. Tanım: Bazı okuyucuların açıkladığınız konuda hiçbir fikri olmayabilir. (Eğer yazdığınız şey iyi biliniyorsa tanımı atlayabilir ya da kısa tutabilirsiniz) Önem: Tanım sonrası okuyucunun yazının fikrini anlamasının ve yazdıklarınızı nasıl yapacağını bilmesinin neden önemli olduğunu açıklamalısınız. Gelişme – Örnekler/İpucu ve Hatırlatmalar Bu kısımda aşağıdaki isteğe bağlı seçeneklerden birini yazıya dahil etmeniz anlaşılırlığı arttıracaktır. Örnekler (İsteğe bağlı) Okuyucularınıza fayda sağlayacağını düşünüyorsanız, açıklamakta olduğunuz kavramın birkaç örnek verebilirsiniz. Ayrıca bu kısımda görsel içeriklerden de destek alabilirsiniz. (Bu kısmı çok fazla uzatıp liste blog yazısına dönüştürmemeli, kısa ve öz tutmalısınız.) İpucu ve Hatırlatmalar (İsteğe bağlı) Bilgi ve deneyiminiz dahilinde birkaç ipucu vererek konu hakkındaki yardım düzeyinizi arttırabilir ve/veya yazınız içerisindeki en önemli noktayı metin içinde kaybolma riskine karşı hatırlatabilirsiniz. (Eğer yazınızın yeterli olduğunu düşünüyorsanız bu bölümü atlayabilirsiniz.) Sonuç – Kapanış Kapanış okuyucuyu bir sonraki aşamaya motive etmelidir. Örneğin konu hakkında bilgi almaya devam etmek isteyen okuyucuları konuyla ilgili sitenizdeki diğer kaynaklara yönlendirebilirsiniz. CTA: Call-to-Action Yazının paylaşılması, sayfanın takibi gibi etkileşimler blog sürdürülebilirliği için büyük önem taşır. Okuyucuları kullandığınız platformdaki “tek tıkla” çözüm sağlayan -kullanıcıyı yormayan- paylaşım, takip butonlarına ve yorum yazmaya yönlendirebilirsiniz. KONTROL LİSTESİ Okuyucunuza net ve yol gösterici bir adım sağladınız mı?Kavram hakkında gerçek bilgi ve istatistikleri sağladınız mı?Kavramı anlamanın önemini vurguladınız mı?Kaynaklarınızı uygun bir şekilde alıntıladınız ve link olarak bağladınız mı?Yazım kurallarını kontrol edip son düzeltmeleri yaptınız mı?En az 1-2 görsel içerik eklediniz mi?Yazı 800-1.000 kelime aralığında mı? ...

Liste Blog Yazısı Taslağı

“Yeni Başlayanlar için “Blog”: Blog Nasıl Açılır, Blog Nasıl Yazılır?” başlıklı yazıda en çok aranan blog türlerinde için Hubspot’un yayınladığı taslakları paylaşacağımı belirtmiştim. Dün paylaştığım “Nasıl yapılır” Blog Yazısı Taslağı'nın ardından bugün sıra liste yazılarında. Başlıyoruz:  Okuyucularınız da dahil olmak üzere hepimiz geri sayımları, sıralamaları ve listeleri severiz. Bu da bize blog yazı türlerinden liste yazılarının nasıl bu kadar popüler olduğunu açıklıyor. Liste blog yayınları okuyucularınızın seveceği, ilgilendiği veya hakkında daha fazla bilgi sahibi olarak faydalanacağı herhangi bir konudan seçebilirsiniz. Genellikle listenen öğelerin 5 ila 20 arasında olması önerilmektedir. Liste yayın türleri için bazı örnekler aşağıda verilmiştir:  ● Örnekler (En Sık Kullanılan 8 Liste Yayını Örneği) ● Adımlar (Kariyerinizde Doğru Tercih için 6 Adım) ● Öneriler (Mükemmel Satışlar için 18 Öneri) ● Bir Şey Yapmanın Yolları (İş Başvurularında Ön Yazı Yazmanın 10 Etkileyici Yolu) ● Fikirler (İş Arkadaşlarınızın Seveceği 16 Hediye Fikri) ● İstatistikler (2019'un Dikkat Çeken 12 Twitter İstatistiği) ● Gerçekler (Flamingolar Hakkında 9 İlginç Bilgi) ● Efsaneler (Türkiye’den Çıkmış 10 Canavar Efsanesi) Başlık Başlığınız 60 karakterden (harf-sayı-sembol vb.) daha uzun olmamalı. 100 kelimelik kısa bir girişte bahsettiğiniz konunun önemini ve ne/neler için geçerli olduğunu belirtmelisiniz. -Örneğin, “Bu yazıda, X hakkında A sayıda örneği (öneriyi-fikri vb.) ve bu örneklerin (önerilerin-fikrin vb.) X için neden önemli olduklarını açıklayacağız. X’in Önemi (İsteğe bağlı) Okuyucularınıza, yazdığınız terimi veya kavramı önemsemeleri için birkaç neden sunabilirsiniz. Bu kısımda öznel bir fikrinizi sunuyor olsanız bile olabildiğince doğru yazmak için en az bir istatistik, alıntı veya referans içermelidir. Konunun öneminin iyi bilindiğini düşünüyorsanız bu kısmı atlayabilirsiniz. -Örneğin “F/P Oranı En İyi 5 Cep Telefonu” gibi bir ürün dizisi hakkında yazıyorsanız “fiyat/performans” teriminin tanımından, listenizde bu fiyat performans ölçülerini neye göre belirlediğinizden (en çok ziyaret edilen 3 karşılaştırmalı teknoloji web sitesindeki sıralamalara göre 5 telefon da ilk 20’de ve diğer cep telefonlarından fiyat olarak çok daha uygun olmaları gibi -sitelerdeki sayısal veriler ile destekleyerek-) bahsedebilirsiniz. Liste Listenizde belirttiğiniz öğelerin her biri kategorinin kendi bölüm başlığına (alt başlık) sahip olacak şekilde düzenlenmeli ve bu başlıkların altında neden listenizde yer aldıklarının açıklaması olmalıdır. Açıklama, birkaç cümle (uzun bir listeniz varsa) ile birkaç paragraf arasında (kısa bir listeniz varsa) olabilir. Ayrıca alt başlıkları listenize fotoğraf ve destekleyici veriler ekleme fırsatı olarak değerlendirebilirsiniz. Sonuç – Kapanış Kapanış okuyucuyu bir sonraki aşamaya motive etmelidir. Örneğin konu hakkında bilgi almaya devam etmek isteyen okuyucuları konuyla ilgili sitenizdeki diğer kaynaklara yönlendirebilirsiniz. CTA: Call-to-Action Yazının paylaşılması, sayfanın takibi gibi etkileşimler blog sürdürülebilirliği için büyük önem taşır. Okuyucuları kullandığınız platformdaki “tek tıkla” çözüm sağlayan -kullanıcıyı yormayan- paylaşım, takip butonlarına ve yorum yazmaya yönlendirebilirsiniz. KONTROL LİSTESİ Konu hakkında en az 5 öğeniz var mı?Kavramı daha iyi açıklamak için alıntı, kaynak ve/ya istatistik kullandınız mı?Kaynaklarınızı uygun bir şekilde alıntıladınız ve link olarak bağladınız mı?Yazım kurallarını kontrol edip son düzeltmeleri yaptınız mı?En az 1-2...

Yeni Başlayanlar için “Blog”: Blog Nasıl Açılır, Blog Nasıl Yazılır?

Amacı öğrenileni paylaşmak olan bu blogda araştırmadan bir işe girişmek olmazdı. Web (İnternet Ağı) + Log (Günlük) = Weblog’un kısaltması “Blog” Bu yazıda blog kurmayı düşünen arkadaşlara yardımcı olmak için blog kurmanın temel adımlarından içerik üretimi odağında bahsedecek, diğer bir çok konunun yanı sıra blog kurup geliştirmenize yönelik dersler de içeren tamamen ücretsiz ve sertifikalı eğitim platformuna işaret edecek ve en çok okunan blog yazılarının taslaklarını paylaşacağım. Her yazıda olacağı gibi burada da detaylarda boğulup sıkılmadan “öz” bilgiyi vermeye çalıştım. Başlıyoruz: Blog kurmak kullanılacak platform ve alan adını seçmek ile içerik üretmek olmak üzere 3 temel adımdan oluşuyor. Doğru Platformu Seçmek Doğru platformu seçerken içerik yönetim sistemi (CMS) olarak Blogger ve Tumbler gibi kullanımı daha basit alternatifler var ancak daha iyi bir iş çıkarmak için WordPress tavsiye edilmekte. Toplam internet sitelerinin %36’sının altyapısını oluşturan WordPress üzerinde gerçekleşen aylık faaliyetler de paylaşılıyor: Platformda her ay ortama 70 milyon yeni blog paylaşımı, 410 milyon kullanıcı girişi ve 20 milyar sayfa görüntülenme gerçekleşiyor. -WordPress kullanımını burada anlatmak yerine ODTÜ’nün hazırladığı ücretsiz ve sertifikalı çevrimiçi eğitim sunan Bilge İş platformunda bir çok faydalı dersin yanı sıra 3 etaptan oluşan “WordPress Kullanarak Web Sitesi Hazırlama” derslerinden yararlanmanızı öneririm. Arama yapılacak ders kısmına “WordPress Kullanarak Web Sitesi Hazırlama” yazabilirsiniz. Alan adı seçmek hakkında bir açıklamaya ihtiyaç duyacağınızı sanmıyorum. Ben kişisel bir web sitesi hazırladığımdan kendi adımı kullandım. İçerik Üretmek İçerik üretmek kısmı ise asıl odak noktamız: İlgi alanınız ve bilgi birikiminiz çerçevesinde, belirlediğiniz nişin (dar kapsamın) ihtiyacına göre içerik üretmelisiniz. İyiye hizmet eden bir amacınız olmalı ki göstereceğiniz çaba anlamlı olsun: - Örneğin bu blog lisansüstü düzeyde eğitim almak isteyenlerin/alanların karşılaştığı güçlükleri bire bir deneyimlemiş biri tarafından süreç içerisinde keşfedilen bilgileri paylaşarak onların işlerini kolaylaştırmayı amaçlıyor. İyi başlık. Evet çok klişe ama başlık internet ortamında çok daha önemli. Başlık net olmanın yanı sıra “aranan” olmalı. -Örneğin bu yazıda olduğu gibi "Nasıl yapılır" (How to) başlıklı blog yazıları en çok arananlar, dolayısıyla en çok okunanlar arasında. Ayrıca “Nedir” (What is) başlıklı blog yazıları da çok okunuyor. Bunların yanı sıra Liste Blog Yazıları (“Yılın En Çok Beğeni Alan 10 Kedisi” gibi) ve infografiğe dayalı blog yazıları da çok popüler. İhtiyaç duymanız halinde Hubspot’dan indirip çevirdiğim bu tarzdaki blog yazı taslaklarını ve PowerPoint üzerinde düzenlenebilen infografik şablonlarını da paylaşacağım. Giriş, gelişme ve sonuca ise çok girmeyeceğim. Klasik makalelerden farklı olarak hız çağında yaşadığımızdan kısa olması (en fazla 600 kelime) tercih sebebi ayrıca içeriği zenginleştirmek ve okuyucuyu sıkmamak adına görsel eklenmesi tavsiye ediliyor. Zorda kaldığınızda iyi bir kedi ya...